พิพิธภัณฑ์สงคราม, โฮจิมินห์, เวียตนาม

พิพิธภัณฑ์สงคราม (War Remnants Museum) ภายในอาคารของพิพิธภัณฑ์จัดแสดงเครื่องมือการรบ และอาวุธยุทโธปกรณ์ต่าง ๆ ในสมัยสงครามเวียดนามมีทั้งของจีน สหรัฐอเมริกา พร้อมภาพถ่ายที่ถ่ายทอดความรู้สึกที่เกี่ยวกับการปกป้องประเทศ การเสียสละเลือดเนื้อของชาวเวียดนามหลายอย่าง ชัดเจน อาทิ ภาพการถูกทรมานด้วยวิธีการต่าง ๆ เป็นต้น ภายนอกตัวอาคารของพิพิธภัณฑ์สงครามมีเครื่องบิน และรถถังรุ่นที่ใช้ในสงครามเวียดนามของ สหรัฐอเมริกาและรัสเซีย จัดวางเรียงรายอยู่โดยรอบบริเวณพิพิธภัณฑ์

ชาวเวียดนาม บอกเราว่า พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ ประชาชนเวียดนามบางส่วนไม่ค่อยอยากให้สร้างไว้กลางเมืองโฮจิมินห์ซิตี้เท่า ไหร่ เพราะมันเป็นอดีตอันโหดร้าย ขมขื่น ที่หลายคนไม่อยากพูดถึง และเกรงจะทำให้รอยร้าวของประเทศ ที่เคยแบ่งเป็นเวียดนามเหนือ - ใต้ ยากที่จะประสานเข้าด้วยกัน

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เปิดในเดือนกันยายน ปี พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) โดยในตอนแรกใช้ชื่อว่า “The House for Displaying War Crimes of American Imperialism and the Puppet Government of South Vietnam”

ต่อมาก็เปลี่ยนชื่ออีกหลายครั้ง เช่น Museum of American War Crimes แล้วก็เป็น War Crimes Museum จน กระทั่งเวียดนามเจริญความสัมพันธ์ระหว่างประเทศกับประเทศสหรัฐอเมริกาอีก ครั้ง ก็เลยเปลี่ยนชื่อพิพิธภัณฑ์ใหม่เป็น War Remnants Museum

แต่ทว่า ภายในพิพิธภัณฑ์ ก็ยังคงแสดงความโหดร้ายป่าเถื่อนของกองทัพอเมริกันอยู่นั่นเอง

จุดน่าสนใจในพิพิธภัณฑ์สงคราม

ภายนอกอาคารพิพิธภัณฑ์ จัดแสดงซากชิ้นส่วนอาวุธสงคราม ไม่ว่าจะเป็นรถถัง เฮลิคอปเตอร์ เครื่องบิน ระเบิด ของกองทัพอเมริกัน ที่ฝ่ายเวียดกงยึดมาได้

ภายในอาคารมีการจัดแสดงหลายอย่าง เช่น การใช้อาวุธเคมี ในช่วงสงครามเวียดนาม

ว่ากันว่า ในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2506-2509 (ค.ศ. 1963-1966) สารเคมีที่ชื่อ Agent Orange ถูกกองทัพอเมริกันใช้ไปมากกว่า 6 ล้านแกลลอน (ตลอดสงครามเวียดนามมีการใช้สารเคมีอื่น ๆ อีกรวมแล้วมากกว่านี้มาก) สารนี้ถูกโปรยโดยเครื่องบินเหนือพื้นที่ป่าไม้ ซึ่งจะทำให้ใบไม้ร่วง เพื่อเปิดเผยที่ซ่อนของฝ่ายเวียดกง (ซึ่งตั้งฐานที่มั่นอยู่ในป่า)

Agent Orange เมื่อสลายตัวจะให้สารที่ชื่อว่า Dioxin ซึ่งสารตัวนี้ก่อให้เกิดผลร้ายต่อสุขภาพในระบบต่าง ๆ อย่างมาก ตลอดจนถึงการให้กำเนิดทารกที่มีความวิกลรูป

นอกจากนี้ สารพิษดังกล่าวยังมีการสะสม ปนเปื้อนอยู่ในธรรมชาติ และสามารถถ่ายทอดอยู่ในห่วงโซ่อาหารได้อีกด้วย

ปัญหา และผลกระทบจากภัยสงครามต่อคนเวียดนาม เช่น ปรากฏการณ์ฝนเหลือง และผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของคนที่นี่ เห็นแล้วต้องบอกว่าน่าสงสารจริง เดินต่อไปในห้องถัดไป เป็นการแสดงภาพที่เปรียบเทียบช่วงกาลเวลาที่แตกต่าง และหว่างสมัยสงครามและปัจจุบัน ซึ่งทำให้เราเห็นว่า ประเภที่โดนภัยสงครามและเสียหายมากมายขนาดนี้ ยังสามารถสร้างบ้านเมืองให้เจริญรุดหน้าขึ้นมาเป็นเสือที่กำลังจะผงาดใน กลุ่มประเทศอาเชียนในไม่ช้านี้ ได้อย่างแน่นอน เดินถัดไปก็จะพบภาพเหตุการณ์และบุคคลสำคัญในสมัยสงคราม ภาพและเรื่องราวเหล่านี้ที่คอยตอกย้ำเตือนผู้เข้าเยี่ยมชม และทำให้ตระหนักว่าโลกนี้จะมีสันติภาพได้ ไม่จำเป็นต้นมีสงคราม ไม่จำเป็นต้องสูญเสียขนาดนี้

วันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) เกิดเหตุการณ์สังหารหมู่ที่บ้านไหมลาย (My Lai Massacre) ชาวบ้านที่ปราศจากอาวุธจำนวน 400-500 ชีวิต ถูกสังหารโดยกองทหารอเมริกันอย่างเหี้ยมโหด ข้าพเจ้าไม่เข้าใจเหตุการณ์เท่าไหร่ บางคนบอกข้าพเจ้าว่า เป็นเพราะทางอเมริกันคิดว่าหมู่บ้านนี้เป็นเวียดกง บางคนก็บอกว่าเป็นการสังหารเพื่อป้ายสีกองกำลังฝ่ายเวียดกงว่าป่าเถื่อนโหด ร้าย เพื่อหาความชอบธรรมให้กับเวียดนามใต้และสหรัฐอเมริกาเอง

ภาพ นี้ได้มาจากทหารอเมริกันคนหนึ่งซึ่งบันทึกภาพเหล่านี้เอาไว้ เมื่อสงครามเวียดนามสงบ แต่ภายสงครามในจิตใจยังไม่จบสิ้น หลายปีผ่านไป เค้าฝันร้ายเห็นแต่ภาพเหล่านี้จนจะเป็นบ้า ก็เลยเอาภาพและเรื่องราวการสังหารหมู่นี้ ออกมาเผยแพร่สู่สาธารณชน

มีอยู่ห้องหนึ่ง มีภาพวาด แสดงวิธีการสืบสวน สอบสวน และ ทรมานรูปแบบต่าง ๆ ที่ทหารอเมริกันใช้กับบรรดาเวียดกง

นักโทษการเมืองที่ถูกทางรัฐบาลเวียดนามใต้ (ในการควบคุมของสหรัฐอเมริกา) จะถูกนำไปคุมขังไว้ที่คุกในเกาะ Côn Sơn ในหมู่เกาะ Côn Đảo ในพิพิธภัณฑ์ได้จัดห้องแสดงส่วนหนึ่งให้มีบรรยากาศคล้ายคุกที่นั่น

จะมีห้องคุมขังที่เรียกกันว่า Tiger Cages ไว้สำหรับนักโทษคนสำคัญโดยเฉพาะ

แม้ในตอนแรก ประชาชนเวียดนามบางส่วนจะไม่ค่อยอยากให้มีพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ ซึ่งชื่อเดิมคือ The House for Displaying War Crimes of American Imperialism and the Puppet Government of South Vietnam ด้วยเหตุผลต่าง ๆ กัน ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ของคนในประเทศที่เคยเป็นปฏิปักษ์ต่อกัน หรือ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศกับสหรัฐอเมริกา

แต่ในตอนนี้ ประชาชนหลายคนรวมถึงรัฐบาลก็อยากให้มีพิพิธภัณฑ์ War Remnants Museum นี้ไว้เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาเรื่องราวที่เกิดขึ้น ในช่วงที่ประเทศแบ่งเป็นเวียดนามเหนือ (คอมมิวนิสต์) กับ เวียดนามใต้ (โดยการสนับสนุนของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา) ทำสงครามห้ำหั่นกันเอง

ว่าแต่ สงครามครั้งใหม่ในตอนนี้ ได้เปลี่ยนจากอาวุธหนัก มาเป็น เงินทุน สินค้า และ การบริการต่าง ๆ มีการปลูกฝังค่านิยม เพื่อกระตุ้นการบริโภค และค่านิยมในการดำเนินชีวิตตามแบบทุนนิยม ก่อให้เกิดช่องว่างทางสังคมและรายได้ในประเทศ ซึ่งจะกว้างมากขึ้นเรื่อย ๆ

สำหรับรูปภาพเพิ่มเติม: http://www.flickr.com/photos/50651722@N03/sets/72157627886015675/